1918

Iz Wikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1880-e  1890-e  1900-e  – 1910-e –  1920-e  1930-e  1940-e
Godine: 1915 1916 191719181919 1920 1921
1918 u drugim kalendarima
Gregorijanski 1918
MCMXVIII
Ab urbe condita 2671
Islamski 1336 – 1337
Iranski 1296 – 1297
Hebrejski 5678 – 5679
Bizantski 7426 – 7427
Koptski 1634 – 1635
Hindu kalendari
 - Vikram Samvat 1973 – 1974
 - Shaka Samvat 1840 – 1841
 - Kali Yuga 5019 – 5020
Kineski
 - Kontinualno 4554 – 4555
 - 60 godina Yang Zemlja Konj
(od kineske N. g.)
Holocenski kalendar 11918
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Godina 1918 (MCMXVIII) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 13 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Događaji

Januar/Siječanj

Februar/Veljača

Mart/Ožujak

Kaiserschlacht, njemačka osvajanja u proljeće

April/Travanj

Fragmentacija zapadne Rusije 1918.

Maj/Svibanj

  • 28. 5. - Ugovor iz Potija: Nemačka daje priznanje i zaštitu DR Gruziji u zamenu za kontrolu nad železnicom i brodovima, zajedničku rudarsku komisiju i okupaciju ključnih tačaka.
  • 28. 5. - Bitka kod Cantigny je prva ofanzivna akcija Američkih ekspedicionih snaga u Francuskoj.
  • 29. 5. - Američki državni sekretar Robert Lansing zvanično izrazio simpatije za Čehoslovake i Jugoslovene u borbi za suverenitet (dva dana kasnije Pitsburški sporazum iskazuje nameru nezavisnosti Čehoslovačke).
  • 29. - 31. 5. - Bitka kod Skra-di-Legena je grčko-francuska pobeda nad Bugarima.
  • 31. 5. - Renault FT, kojeg smatraju prvim modernim tenkom, prvi put na bojištu, tokom Druge bitke na Marni.
  • 31. 5. - Pitsburški sporazum Čeha i Slovaka: za ujedinjenje, uz autonomiju Slovačke.

Jun/Juni/Lipanj

Jul/Juli/Srpanj

Deo Romanovih u Tobolsku
Amblem RSFSR

Avgust/August/Kolovoz

Oboleli od "Španskog gripa"

Septembar/Rujan

Oktobar/Listopad

  • 1. 10. - Program austrijske vlade o ograničenoj autonomiji odbijaju svi slovenski poslanici.
  • 1. 10. - Zauzeće Damaska od strane Lorensa i Fejsala, Alenbi stiže 3. oktobra.
  • 2. 10. - Bitka kod Drača: saveznička flota uništila austrougarske obalne instalacije.
  • 3. 10. - Max von Baden postavljen za novog nemačkog kancelara, saveznicima sutradan ponuđeni mirovni pregovori na osnovu 14 tačaka.
  • 3. 10. - Bugarski car Ferdinand I abdicirao u korist sina Borisa III (do 1943).
  • 4. 10. - Preko 100 mrtvih u eksploziji u fabrici granata u mestu Sayreville, New Jersey.
  • 5. 10. - 30. 11. - Srpska i saveznička ofanziva u Srbiji i dalje.
  • 6. 10. - U Zagrebu osnovano Narodno vijeće Slovenaca, Hrvata i Srba.
  • 7. 10. - U Varšavi proglašena nezavisna Poljska.
  • 7. 10. - Crvena armija zauzela Samaru, čime kontroliše ceo tok Volge.
  • 8. 10. - Francuzi i Britanci stigli u Bejrut (Liban je u francuskoj zoni uticaja).
  • 7. 10. - 4. 11. - Italijanska ofanziva u Albaniji, Crnoj Gori i Sandžaku.
  • 8 - 10. 10. - Bitka kod Cambraia: brza saveznička pobeda, oslobođen grad.
  • 9. 10. - Friedrich Karl von Hessen izabran za kralja Finske (bez efekta, odrekao se u decembru).
  • 10. 10. - Austrougarska vrhovna komanda naredila pripreme za napuštanje Srbije, srpski uspesi oko Toplice, početak operacija za oslobođenje Niša.
  • 10. 10. - U Dablinskom zalivu potopljen RMS Leinster, preko 500 mrtvih.
  • 11. 10. - Razorni zemljotres i cunami pogađaju Portoriko.
  • 12. 10. - Oslobođen Niš; u gradu prvi put izvedena kompozicija "Marš na Drinu" Stanislava Biničkog.
  • 12. 10. - Mesto Cloquet, Minnesota razoreno požarom, 453 mrtvih.
  • oktobar - Slobodne teritorije u dolini Ibra, Sandžaku i Crnoj Gori.
  • 16. 10. - Manifest cara Karla za federalizaciju austrijskog dela monarhije.
  • 17. 10. - Mađari proglašavaju nezavisnost, uz personalnu uniju pod Habzburzima.
  • 18. 10. - 10. 11. - Saveznička jesenja ofanziva na zapadu.
  • 19. 10. - Objava Narodnog vijeća SHS - "preuzima u svoje ruke vođenje narodne politike", Deklaracija o ujedinjenju Južnih Slovena u jednu državu (Država Srba, Hrvata i Slovenaca).
  • 19. 10. - Francuska konjica generala Gambete ušla u Zaječar.
  • 19. 10. - Flag of Volga German ASSR.svg Osnovana ASSR Povolških Nemaca (ukinuta 1941).
  • 23. 10. - Vest o pobuni u hrvatskim jedinicama u Rijeci izaziva pad mađarske vlade. (?)
  • 23. 10. - NV SHS poziva na formiranje mesnih Odbora Narodnog vijeća za očuvanje mira i reda.
  • 23. 10. - Poslednja predstava Srpskog vojničkog pozorišta u Lazuazu u Tunisu.
  • 24. 10. - 4. 11. - Bitka kod Vitorija Veneta: italijanska ofanziva koja vodi raspadu AU armije.
  • 24. 10. - "Skadarske trupe" srpske vojske kreću iz Peći u oslobađanje Crne Gore, u kojoj je već ustanak.
  • 25. 10. - Bitka kod Alepa, Fejsalovi Arapi zauzeli grad.
  • 25. 10. - Parobrod SS Princess Sophia potonuo kod Aljaske, 343 utopljenih.
  • 26. 10. - Formiran Glavni odbor NV SHS u BiH - predsjednik Gligorije Jeftanović, potpredsjednici Halid-beg Hrasnica i Jozo Sunarić.
  • 26. 10. - Oslobođen Kragujevac.
  • 26. 10. - Mađarskim vojnicima saopšteno da se vrate u domovinu - haos na italijanskom frontu.
  • 26. 10. - Kajzer smenio Ludendorffa, koji se koji se usprotivio mirovnim pregovorima.
  • 28. 10. -  Čehoslovačka proglasila nezavisnost (Prva čehoslovačka republika).
  • 28. 10. - Austrougarska Visoka komanda naredila opšte povlačenje nakon što su Italijani juče prešli Pijavu.
Objava o raskidu veza s Austrijom i Ugarskom u Zagrebu

Novembar/Studeni

Umetnički prikaz potpisivanja Primirja u Compiègnu
  • 11. 11. - Primirje na zapadnom frontu u 11:00, što je datum koji označava kraj prvog svjetskog rata i koji se otada obilježava kao Dan sjećanja na poginule u ratu u mnogim državama.
  • 11. 11. - Ostavka srpske vlade (potpredsednik Stojan Protić a zatim i Pašić), kao reakcija na Ženevski sporazum.
  • 11. 11. - Proklamacija cara Karla: odriče se vlasti ali ne i prestola.
  • 11. 11. -  Poljska obnovila nezavisnost posle 123 godine; tri dana kasnije Józef Piłsudski postaje prvi šef države (→ Druga poljska republika).
  • 12. 11. - Austrija Proglašena Republika Nemačka Austrija (nepriznata).
  • 13. 11. - Rusi poništili ugovor iz Brest-Litovska.
  • 13. 11. - U Beogradu potpisano primirje sa Mađarskom - poslednje primirje Prvog svetskog rata; privremeno razgraničenje ide linijom Lipovo-Arad-Segedin, Subotica-Baja-Pečuj-Barč i dalje Dravom.
  • 13. 11. - Počela saveznička Okupacija Istambula (do 1923).
  • 13/14. 11. - Neuspješan pokušaj Oslobađanja Međimurja.
Srpska vojska u Zagrebu
  • 24. 11. - Sjednica središnjeg odbora Narodnog vijeća SHS: usvojen predlog Odbora sedmorice za ujedinjenje DSHS sa Srbijom i Crnom Gorom i Naputak delegaciji za pregovore sa Srbijom (konačnu organizaciju nove države može odrediti "samo sveopća narodna skupština... sa većinom od dvije trećine glasova" itd.); Stjepan Radić: "Gospodo! Još nije prekasno! Ne srljajte kao guske u maglu."
  • 24. 11. - Skupština Srema u Rumi donela odluku o priključenju Srbiji.
  • 25. 11. - Velika narodna skupština Vojvodine (Banat, Bačka i Baranja) za priključenje Srbiji.
  • 26. 11. - Velika narodna skupština srpskog naroda u Crnoj Gori (Podgorička skupština) - zbačen Kralj Nikola, za ujedinjenje sa Srbijom.
  • 27. 11. - Odbori Narodnog vijeća u Banjaluci (i nekim drugim bosanskim gradovima ovih dana) i u Kotoru za ujedinjenje sa Srbijom.
  • 28. 11. - Delegacija NV SHS iz Zagreba stiže u Beograd, uz svečani doček (nema Radića).
  • 28. 11. - Bukovina se izjasnila za priključenje Rumuniji.
  • 28. 11. - Napadom boljševika počinje Estonski rat za nezavisnost (deo Sovjetske zapadne ofanzive prema Baltiku i Poljskoj).
  • 30. 11. - Slovenački delegati stižu u Beograd.

Decembar/Prosinac

Kroz godinu

  • Snimljeni hrvatski filmovi "Dvije sirotice" i "Vragoljanka", ovaj drugi se prikazuje od 1919. pa se smatra prvim jugoslavenskim filmom.

Rođenja

Januar/Siječanj – Februar/Veljača

Mart/Ožujak – April/Travanj

Maj/Svibanj – Jun/Lipanj

Jul/Srpanj – Avgust/Kolovoz

Septembar/Rujan – Oktobar/Listopad

Novembar/Studeni – Decembar/Prosinac

Kroz godinu

Smrti

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1918.

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

April/Travanj – Jun/Lipanj

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

Kroz godinu

Dani sećanja

Takođe pogledati

Nobelove nagrade

Reference

  1. Istorija s. n., str. 209
  2. Lenin, V.I. On The History Of The Question Of The Unfortunate Peace. marxists.org
  3. Carole Fink (2 November 2006). Defending the Rights of Others: The Great Powers, the Jews, and International Minority Protection, 1878-1938. Cambridge University Press. str. 91–. ISBN 978-0-521-02994-0. http://books.google.com/books?id=qdhVBvhaWuYC&pg=PA91. 
  4. Istorija s. n., str. 241
  5. Greška kod citiranja: Nevaljana oznaka <ref>; nije naveden tekst za reference s imenom Hill2004-26
  6. Blazich, Frank (2011). Review: With Our Backs to the Wall: Victory and Defeat in 1918. origins.osu.edu

Literatura


Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar